Lấy mình làm trung tâm
1V 21,1-16; Mt 5,38-42
Thứ Hai Tuần XI - Mùa Thường Niên, 15/06/2026
Từ quan niệm và lối sống lấy mình làm trung tâm (egocentrism), người ta có những cách nhìn về giá trị và ứng xử quy về bản thân. Người ta chọn lựa và thiết lập những mối tương quan có lợi cho mình và loại trừ những tương quan khiến mình phải từ bỏ, phải hy sinh. Sự khôn ngoan cũng được nhìn theo hướng đó khi tìm được lợi ích cho bản thân.
Với hoàng hậu Ideven, lối cai trị của nhà vua là muốn gì thì những người dưới phải tuân theo. Nếu không thì người có quyền lực sẽ dùng mọi cách, cho dù có phải gian dối, giết hại người khác để đạt được điều mình muốn thì cũng được chấp nhận. Vua Akháp cũng đón nhận cách thức đó của hoàng hậu và coi việc giết người, chiếm đoạt tài sản của người dân là điều có thể chấp nhận. Cách thức này ngày nay cũng nhìn thấy nơi những người theo khuynh hướng dân tộc quá khích hoặc nơi những chế độ độc tài. Luật pháp được thiết lập để những người có chức quyền có thể hưởng lợi từ dân chúng, ngay cả khi phải chiếm lấy cách bất công những tài sản của người dân!
Luật Cựu Ước tuy dù có tiến bộ khi dạy: mắt đền mắt, răng đền răng, một đổi một, mà không cho phép trả đũa cách quá đáng như một số luật lệ thời đó. Tuy cách nhìn ấy xem ra là công bằng, nhưng vẫn mang hơi hướng của cách nhìn lấy mình làm tiêu chuẩn. Lời dạy của Đức Giêsu không lấy ác báo ác và sống quảng đại với người khác bị xem là không công bằng, khó chấp nhận, nhưng đó là cách nhìn để xây dựng những mối tương quan, vượt qua những ích kỷ, những mối thù hận dai dẳng.
Thiên Chúa đã cư xử như vậy đó với con người, và chính vì thế mới còn mối tương quan của con người với Thiên Chúa. Bằng không thì con người đã bị huỷ diệt từ lâu rồi. Mối tương quan sòng phẳng theo kiểu ăn miếng trả miếng đưa đến hủy diệt nhau. Mối tương quan tha thứ, quảng đại mới làm cho con người có được những tương quan thân tình. Đời sống nơi gia đình và nơi các cộng đoàn mà không có sự tha thứ, không rộng lòng với nhau thì đó chỉ là cõi chết!
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
