Có thể coi "chiến lược vượt qua" (Passover Strategy) như một cách thức căn bản mà Thiên Chúa dùng thể thực hiện nhiệm cục Cứu độ (Economy of Salvation). Ơn cứu độ của Thiên Chúa không phải siêu thoát, không phải trốn tránh, không phải lãng quên thế giới thực, thế giới của những “trò đời” đang thống trị. Lịch sử cứu độ không phải là một chuỗi sự kiện ngẫu nhiên, mà là một cuộc kế hoạch thống nhất, có mục tiêu và có những bước chuyển mình mang tính quyết định để đánh bại “Tên thủ lãnh Tử Thần” và những “thuộc hạ của Tử Thần”.
1. Giai đoạn "Phòng tuyến Cựu Ước"
Trước khi tung ra đòn quyết định, Thiên Chúa chuẩn bị "địa bàn" và tâm thế cho nhân loại.
* Chiến thuật "Lời Hứa": Giữa sa mạc của tội lỗi và sự chết, Thiên Chúa gieo những mầm mống hy vọng (với Abraham, Moses, các Ngôn sứ).
* Huấn luyện qua Luật pháp: Mười Điều Răn không phải là cái ách, mà là "bản chỉ dẫn sinh tồn" để con người không tự hủy diệt mình trước khi Đấng Cứu Thế đến.
* Hình bóng "Chiên Vượt Qua": Cuộc xuất hành khỏi Ai Cập là cuộc tập trận đầu tiên, cho thấy muốn có sự sống (Đất Hứa), phải chấp nhận rời bỏ "nồi thịt" của nô lệ (tội lỗi).
Tất cả những điều ấy là cách thiết lập một căn cứ Hy vọng
2. Giai đoạn "Đột kích Nhập Thể"
Chiến lược này đạt đến bước ngoặt khi Ngôi Lời làm người như thế một sự thâm nhập vùng địch. Đây là cuộc "đổ bộ" của Sự Sống vào thẳng lãnh địa của Sự Chết.
* Ngụy trang bằng Thân phận Con Người: Thiên Chúa không dùng quyền năng sét đánh để hủy diệt sự chết từ bên ngoài. Ngài chọn nhập thể, mặc lấy xác phàm để tấn công sự chết từ bên trong.
* Chiến thuật "Liên đới": Chúa Giêsu đứng chung hàng với tội nhân, chạm vào người phong cùi, ăn uống với kẻ thu thuế. Ngài thâm nhập vào mọi ngóc ngách tối tăm nhất của kiếp người để ánh sáng Phục Sinh sau này có thể len lỏi vào đó.
3. Giai đoạn "Phản công Golgotha"
Tại đồi Sọ, chiến lược Vượt qua đi vào giai đoạn khốc liệt nhất. Nhìn bề ngoài, đây là một thất bại, nhưng thực chất là một "cú lừa" vĩ đại đối với sự chết.
* Chấp nhận bị "nuốt chửng": Sự Sống (Chúa Kitô) chấp nhận để sự Chết nuốt chửng mình. Khi sự chết "ăn" phải Sự Sống vĩnh cửu, nó bị ngộ độc và tan rã từ bên trong.
* Vũ khí Tự hiến: Thay vì dùng bạo lực trả đũa bạo lực (vốn chỉ nuôi dưỡng sự chết), Ngài dùng Tình yêu đối diện với Thù hận. Đây là vũ khí mà sự chết không có mã nguồn để hóa giải.
Điều đó trước tiên là nên một “nghịch lý của sự Thất bại”. Thất bại trở nên hàm hồ ý nghĩa chứ không còn là bài ca chiến thắng của Tử Thần.
4. Giai đoạn "Bùng nổ Phục Sinh
Sáng ngày thứ ba, chiến lược đạt đến mục tiêu cuối cùng. Đức Giêsu đã chiếm lĩnh Trung tâm của Sự Chết và bắt đầu : thiết lập một thực tại mới, khai mở tiến trình khai phóng.
* Phá vỡ cấu trúc cũ: Viên đá lấp cửa mộ bị lăn ra tượng trưng cho việc phá vỡ mọi định luật vật lý và tâm linh của sự chết.
* Nhiệm cục mới (New Economy): Phục Sinh không phải là quay lại cuộc sống cũ (như Lazaro lại phải chết), mà là đạt đến Siêu sự sống.
* Chiến lược lan tỏa (Pentecost): Sau khi thắng trận, "Tướng chỉ huy" không giữ vinh quang cho riêng mình mà ban tặng "Thần Khí" – như những mã code sự sống mới – cho các môn đệ để họ đi "tái cấu trúc" toàn bộ thế giới.
Bài học cho người Kitô hữu:
Nhiệm cục cứu độ dạy chúng ta rằng: Để đạt đến Phục Sinh, không có con đường tắt nào né tránh Thập giá. "Chiến lược vượt qua" yêu cầu chúng ta phải dám "chết đi" cho những toan tính luân lý hẹp hòi để "sống lại" trong ân sủng cứu độ bao la.
Bạn có thấy rằng trong đời sống cá nhân, mỗi khi ta dám "thua thiệt" vì yêu thương, chúng ta thực chất đang áp dụng đúng chiến lược này để chiến thắng bóng tối trong chính mình không ?
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Viễn
