Rời bỏ “quê hương”
St 12,1-4a; 2Tm 1,8b-10; Mt 17,1-9
Chúa Nhật Tuần II - Mùa Chay, 01/03/2026
Quê hương là điều rất khó để giải thích, phải dùng những hình ảnh để diễn tả, nhưng cũng chỉ diễn tả được một khía cạnh nào đó thôi. Có khi người ta gọi quê hương là chùm khế ngọt để chỉ đời sống của cả một tuổi thơ. Người ta cũng nói về quê hương như nơi chôn nhau cắt rốn, tức là một phần xương thịt của mình ở đó. Người ta hiểu được phần nào khi đối diện với các vị cao niên. Con cháu lên thành phố, làm ăn phát đạt, rước cha mẹ từ nhà quê nghèo khổ, bão tố thường xuyên, lên thành phố đoàn tụ với con cháu, nhưng các cụ vẫn không muốn, vẫn cứ muốn về vùng quê quen thuộc của mình. Thế mới thấy, rời bỏ quê hương là một điều khó khăn như thế nào, vì quê hương vẫn là nơi khúc ruột, cái rốn của mình ở lại đó.
Ông Abraham được Đức Chúa bảo phải lìa bỏ quê hương là thành Ur (Ua) để đi đến nơi Đức Chúa sẽ chỉ cho. Ngài chưa chỉ ngay đâu, nhưng sẽ chỉ cho! Vậy mà ông đã nghe theo và rời bỏ quê hương. Trước khi qua đời, ông dặn người quản gia về quê ông cưới vợ cho con trai với điều kiện là nàng dâu chấp nhận đến đất Canaan sống với con trai ông chứ không cho con trai về lại quê hương của ông. Ông không muốn con mình trở về với các thần linh ở trước đó của ông ở quê hương. Như thế, việc rời bỏ quê hương của ông Abraham mang ý nghĩa như một cuộc thay đổi thần tượng, thay đổi cách suy nghĩ, thay đổi đời sống...
Mùa Chay cũng mời gọi một cuộc rời bỏ điều được gọi là “quên hương”, tức là lìa bỏ những gì gắn bó sâu xa với mình, những gì mà trước đó và qua nhiều chục năm cuộc đời mình vẫn coi nó là đúng, nó là tất cả của mình, để đi vào cách suy nghĩ, cách sống mà Chúa mời gọi. Còn hơn nữa, lời mời gọi Mùa Chay mang tính chất phiêu lưu, đi vào con đường dò tìm thánh ý Chúa, đi theo lối sống mà những con người chung quanh mình thường coi là dại dột, là thua thiệt, là thất bại, là nhục nhằn nữa! Thế mà Thiên Chúa lại mời gọi tôi đi vào đó! Thật là một đòi hỏi rất khó khăn, nhưng đó là bước thay đổi quyết liệt và bản lề, vì nếu không thay đổi chúng thì không có gì thay đổi cả. Mùa Chay trở thành một nghi thức cho vui vậy thôi.
Đức Thánh Cha Lêô XIV mời gọi Mùa Chay này hãy trải lòng ra và lắng nghe Lời Chúa cách thiện chí, vì lắng nghe là bước đầu thiện chí để đi vào mối tương quan với Chúa, để có thể nghe và hiểu được tư tưởng của Chúa, hiểu được lời mời gọi của Chúa. “Mọi hành trình hoán cải bắt đầu khi chúng ta để cho Lời Chúa chạm đến mình và đón nhận Lời ấy với một tinh thần nhu thuận (docilité d’esprit/ docile spirit).” (Sứ điệp Mùa Chay 2026, số 1).
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
