Lòng sám hối thường xuyên và tinh tế về các mối tương quan
Ed 18,21-28; Mt 5,20-26
Thứ Sáu Tuần I - Mùa Chay, 27/02/2026
Với tiên tri Edêkien, nền luân lý chuyển sang một bước ngặt mới, đó là quan niệm về trách nhiệm cá nhân và sám hối liên tục. Bối cảnh lịch sử của giáo huấn này là tình cảnh lưu đày của dân Do Thái ở Babilon vào thế kỷ 6 tCN. Trước nay, dân chúng thường nại vào lời hứa của Thiên Chúa với các bậc tổ tiên để cầu xin ơn tha thứ khi mắc lỗi lầm. Cũng trong cách nhìn đó, họ nói: “Đường lối của Chúa Thượng không ngay thẳng” (Ed 18,25) khi họ gặp hoạn nạn, khi họ bị lưu đày, bởi vì điều đó cho thấy Thiên Chúa không còn trung thành trong lời hứa với các tổ phụ! Thiên Chúa làm như vậy là không chính đáng (unjust)! Họ cũng cho là Thiên Chúa không ngay chính khi trước đó họ sống đúng luật, bây giờ họ sai trái thì lại bị phạt, lại chịu cảnh khốn đốn!
Như vậy, giáo huấn của tiên tri Êdêkien cho thấy mỗi người phải đảm nhận lấy trách nhiệm cá nhân về những gì mình làm, và không phải là lập công phúc để dành đó, rồi khi phạm tội thì trừ lại dần! Không phải thế, nhưng mỗi người phải sống công chính liên tục, thường xuyên.
Lòng sám hối, sự canh tân thường xuyên ấy được Đức Giêsu khép góc vào lòng yêu mến, và đưa đến sự tinh tế của lòng yêu mến này. Không cần phải giết người, nhưng chỉ chửi mắng, khinh miệt người khác đã là mắc tội rồi. Ngài cũng khẳng định tương quan với Chúa và với anh chị em phải cùng sánh bước bên nhau, cùng nhịp bước với nhau. Không có sự hoà giải, không có lòng yêu mến với người khác thì những lễ dâng cho Chúa cũng không được đón nhận!
Có khi nào tôi đến dâng thánh lễ mà cảm thấy lòng không ổn với tha nhân không? Dâng lễ khi lòng bất hoà với tha nhân có phải là tình trạng thường xuyên của tôi không, đến độ tôi không còn áy náy nữa không? Tuy không giết người, nhưng sự giận ghét, lòng khinh miệt người khác vẫn là chuyện hàng ngày và tôi thường dâng lễ trong tình trạng ấy không? Cần đối diện thẳng thắn với tình trạng này và nhất quyết thay đổi trong Mùa Chay năm này.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
