Mù dắt mù ! Biết phân định
Gr 30,1-2.12-15.18-22; Mt 15,1-2. 10-14
Thứ Ba Tuần XVIII - Mùa Thường Niên, 04/08/2026
Thánh Gioan Maria Vianney
“Mù mà lại dắt mù, cả hai sẽ lăn cù xuống hố” (Mt 15,14). Câu ngạn ngữ được Đức Giêsu và được ghi lại trong hai bản văn Matthêô và Luca mang hai ý nghĩa khác nhau một chút. Câu 39 trong đoạn văn Lc 6,39-42 nhắm đến các môn đệ của Đức Giêsu và mang ý nghĩa là: các ông không thể sáng mắt để hướng dẫn người khác được nếu không biết lấy đi khỏi bản thân “cái rác” tức là những sai lỗi của mình, những cách nhìn thiển cận, chủ quan, kiêu hãnh của mình. Và hơn nữa, mẫu mực để các môn đệ có thể hướng dẫn người khác chính là Đức Giêsu Kitô, vì họ không thể hơn Thầy được.
Còn trong Tin Mừng Matthêô, câu “mù dắt mù...” mang ý nghĩa hơi khác và khá thú vị. Trong phần đầu của bài Tin Mừng được trích dẫn hôm nay (Mt 15,1-2), Đức Giêsu nói với các Pharisêô và kinh sư rằng họ đã coi trọng truyền thống của tiền nhân hơn cả luật của Thiên Chúa được dạy trong Cựu Ước, ví dụ không cho phụng dưỡng cha mẹ lấy cớ là đã dâng tất cả những gì mình có cho Chúa rồi (x. 15,3-9)! Những truyền thống của tiền nhân là những lời giải thích, những hướng dẫn, những quy định của các rabbi, những thầy dạy luật.
Phần thứ hai của đoạn trích Tin Mừng hôm nay (15,10-14) đi một bước xa hơn nữa, đó là: ngay cả những quy định của Cựu Ước, ví dụ luật về thức ăn sạch hay ô uế, dù đáng trân trọng, cũng bao gồm trong đó những giải thích của những người trách nhiệm, và do đó không phải là hoàn hảo, mà cần phải đi đến đích của nó là chính Đức Giêsu Kitô như là vị Thiên Chúa nhập thể nói lời của Thiên Chúa. Đức Giêsu giải thích cho con người đúng ý Thiên Chúa, như Đấng có uy quyền.
Như vậy, câu ngạn ngữ: “Mù mà lại dắt mù, cả hai sẽ lăn cù xuống hố” trong Tin Mừng Matthêô hôm nay có nghĩa là: người hướng dẫn phải có khả năng phân định để biết đâu là luật Chúa, đâu là lời của tiền nhân, phân định được luật Chúa cần hiểu ở mức độ nào để cho Chúa Giêsu Kitô phải là điểm quy chiếu, chứ không phải là quan niệm “luật lệ tối thượng” khiến con người bị xem thường, bị giết chết! Nếu không có khả năng phân định này, việc hướng dẫn sẽ là mù dẫn mù!
Như vậy, trở nên con người của Thánh Thần từng ngày để có thể hiểu được tư tưởng của Đức Giêsu, đó là đòi hỏi bức thiết, nếu không muốn chúng ta lôi cổ nhau xuống hố!
Thánh Gioan Vianney không tìm kiếm danh dự, không khẳng định chính mình, như những người ghen tức với ảnh hưởng của ngài thời đó. Ngài chỉ chọn tình yêu Thiên Chúa và ơn cứu độ cho con người. Đó là phân định sáng suốt trong chọn lựa của thánh nhân.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
