Tiến hay lùi ?
Gr 7,23-28; Lc 11,14-23
Thứ Năm Tuần III - Mùa Chay, 12/03/2026
Tiên tri Giêrêmia thi hành sứ vụ trong bối cảnh mà người thì cho là tiến, người khác thì lại bảo là lùi. Ông bắt đầu sứ vụ vào thời cải cách tôn giáo của vua Giôsia, nước Giuđa ở miền nam. Đó là cuộc cải cách sau khi khám phá phần ghi chép mà sau này người ta gọi là Đệ Nhị Luật. Tuy nhiên cuộc cải cách chưa đi xa lắm thì nhà vua tử trận. Thời ấy, nước Giuđa như miếng mồi ngon của nhiều đế quốc chung quanh: là cuối thời của Assyria, rồi đến thời đầu của Babilon, và đế quốc Ai Cập đang trỗi dậy. Trong tình hình ấy, đời sống tôn giáo tuy dù rất sầm uất, nhưng mang nặng tính hình thức; còn công bằng xã hội và đời sống của người nghèo thì thật tệ hại! Ông Giêrêmia kêu gọi một đời sống tôn giáo nội tâm hơn: “Ta sẽ ghi vào lòng dạ chúng, sẽ khắc vào tâm khảm chúng Lề Luật của Ta.” (Gr 31,33). Trong nhãn giới ấy, ông nói: “họ đã lùi chứ không tiến” (Gr 7,24).
Thời Đức Giêsu, người ta tuân giữ Lề Luật cách tỉ mỉ, chỉn chu, nhưng lại không hiểu chiều sâu của Lề Luật. Vì thế họ chống đối những giáo huấn của Đức Giêsu cách điên cuồng, cách phi lý. Khi Ngài trừ quỷ, họ gán cho Ngài là dùng quyền của tướng quỷ mà làm! Đức Giêsu chỉ cho thấy sự phi lý vì chính họ cũng làm việc trừ quỷ mà! Khi giữ luật cách tỉ mỉ, hình thức, họ tưởng mình đạo đức, nhưng thực ra là bước lùi, bởi vì họ đánh mất tương quan với Thiên Chúa và với tha nhân mà Lề Luật đã diễn tả cách sâu sắc và tinh tế! Họ tưởng mình đang làm phát triển đạo, nhưng thực ra là đang gây chia rẽ và phá huỷ đạo!
Tiến hay lùi, điều này thật tinh tế và đòi một tâm hồn đạo đức thật và sâu xa, chứ không phải là lối sống đạo tìm kiếm lợi ích cho bản thân, không phải là chống báng nhau và loại trừ nhau, không phải là phản kháng vì thể diện. Đời sống đạo chỉ tiến lên khi người ta biết sống cách sâu xa tương quan với Thiên Chúa và với người chung quanh, biết nhịp bước cùng nhau đi về với Thiên Chúa.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
