Dụ ngôn Khai tâm
2Sm 7,4-17; Mc 4,1-20
Thứ Tư Tuần III - Mùa Thường Niên, 28/01/2026
Thánh Tôma Aquinô
Sau khi Đức Giêsu kể dụ ngôn về những hạt giống mang thân phận khác nhau, các môn đệ cũng không hiểu, nên khi về nhà thì họ hỏi lại về ý nghĩa dụ ngôn ấy. Đức Giêsu trả lời:
“‘Phần anh em, mầu nhiệm Nước Thiên Chúa đã được ban cho anh em; còn với những người kia là những kẻ ở ngoài, thì cái gì cũng phải dùng dụ ngôn... Người còn nói với các ông: ‘Anh em không hiểu dụ ngôn này, thì làm sao hiểu được tất cả các dụ ngôn?’” (Mc 4,11 và 13).
Những lời ấy có nghĩa là những người ở trong “vòng thân thuộc” theo nghĩa nào đó thì được Đức Giêsu giải thích cho hiểu dụ ngôn. Ngài cũng nói rằng dụ ngôn gieo giống này là “dụ ngôn căn bản” bởi vì nếu không hiểu dụ ngôn này thì khó mà hiểu những dụ ngôn khác!
Tại sao Đức Giêsu coi đây là “dụ ngôn căn bản”? Thưa vì tất cả các dụ ngôn đều là cách Đức Giêsu dùng để diễn đạt lời của Thiên Chúa mà dụ ngôn này nói về lời ấy, nên nó là dụ ngôn căn bản, dụ ngôn nền tảng. Chỉ khi người ta đón nhận những lời ấy như là lời của Thiên Chúa chứ không phải như lời người phàm, thì người ta mới có thể đi vào các mầu nhiệm của Thiên Chúa, của Nước Trời. Nếu không đón nhận những lời ấy bằng đức tin, thì người ta không đón nhận hoặc phản kháng lại những lời ấy.
“Bởi thế, về phần chúng tôi, chúng tôi không ngừng tạ ơn Thiên Chúa, vì khi chúng tôi nói cho anh em nghe lời Thiên Chúa, anh em đã đón nhận, không phải như lời người phàm, nhưng như lời Thiên Chúa, đúng theo bản tính của lời ấy. Lời đó tác động nơi anh em là những tín hữu.” (1Tx 2,13).
Hơn nữa, đây còn là dụ ngôn căn bản vì người nghe phải nhận ra mình thuộc loại người nào khi tiếp nhận lời Thiên Chúa để thay đổi chính mình, thì người ta mới đón nhận được những lời ấy cách hiệu quả cao nhất.
Ngày nay, Giáo Hội mời gọi suy nghĩ về lời Thiên Chúa nơi các biến cố, nơi những con người sống bên cạnh mình. Dĩ nhiên, điều này mời gọi thái độ đức tin, bởi vì những hoàn cảnh kia không như mong ước của mình, những người chung quanh thì giản dị lắm và có khi mình cũng không ưa, nhưng tín hữu vẫn được mời gọi lắng nghe để tìm thấy lời Thiên Chúa muốn nói với mình nơi những biến cố, những con người đó.
Thánh Tôma Aquinô là một con người thông thái, nhưng ngài vẫn đặt lại vấn đề về mọi thứ để suy nghĩ, không để đức tin mang tính giáo điều, áp đặt. Suy nghĩ để khám phá và để tin cách xác tín. Tri thức đúng nghĩa không cản trở nhưng hỗ trợ cho đức tin.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
