Ân ban và chiếm hữu
Ed 34,1-11; Mt 20,1-16a
Thứ Tư Tuần XX - Mùa Thường Niên, 19/08/2026
Bài Ðọc I: (Năm II) Ed 34, 1-11
“Ta sẽ giải thoát đoàn chiên Ta khỏi tay chúng, và đoàn chiên sẽ không làm mồi ngon cho chúng nữa”.
Trích sách Tiên tri Êdêkiel.
Có lời Chúa phán cùng tôi rằng: Hỡi con người, hãy nói tiên tri về các chủ chăn Israel, hãy nói tiên tri và bảo các chủ chăn rằng: Chúa là Thiên Chúa phán thế này: Khốn cho các chủ chăn Israel, họ chỉ lo nuôi chính bản thân: chớ thì các chủ chăn không phải lo chăn nuôi đoàn chiên sao? Các ngươi đã uống sữa chiên, đã mặc áo lông chiên, hễ con nào béo tốt, các ngươi làm thịt: nhưng các ngươi không chăn nuôi đoàn chiên của Ta. Con nào yếu đuối, các ngươi không bổ dưỡng; con nào đau ốm, các ngươi không chạy chữa; con nào bị thương, các ngươi không băng bó; con nào đi lạc, các ngươi không đem về; con nào đi mất, các ngươi không tìm kiếm; nhưng các ngươi chăn dắt chúng bằng bạo lực và nghiêm khắc. Các chiên Ta tản mác vì thiếu chủ chăn: chúng làm mồi cho thú dữ ngoài đồng. Các chiên Ta lang thang khắp núi, trên mọi đồi cao, các chiên Ta tản mác khắp mặt đất, và chẳng có ai tìm kiếm. Ta nói, chẳng có ai tìm kiếm.
Vì thế, hỡi các chủ chăn, hãy nghe lời Thiên Chúa phán: Nhân danh mạng sống của Ta, các chiên Ta đã bị cướp mất, các chiên Ta làm mồi cho thú dữ ngoài đồng, vì không có chủ chăn: các chủ chăn của Ta không lo lắng cho đoàn chiên Ta, nhưng chúng chỉ nuôi chính bản thân, mà không chăn nuôi các chiên Ta, vì thế, hỡi các chủ chăn, hãy nghe lời Chúa: Chúa là Thiên Chúa phán như thế này: Ðây chính Ta sẽ đến với các chủ chăn, đòi lại đoàn chiên khỏi tay chúng, và sẽ không cho chúng chăn nuôi đoàn chiên nữa, các chủ chăn không còn nuôi chính bản thân nữa. Ta sẽ giải thoát đoàn chiên Ta khỏi miệng chúng, và đoàn chiên sẽ không còn làm mồi ngon cho chúng nữa.
Vì Chúa là Thiên Chúa phán như thế này: Ðây chính Ta sẽ tìm kiếm các chiên Ta, và Ta sẽ thăm viếng chúng.
Ðáp Ca: Tv 22, 1-3a. 3b-4. 5. 6
Ðáp: Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi (c. 1).
Xướng: Chúa chăn nuôi tôi, tôi chẳng thiếu thốn chi; trên đồng cỏ xanh rì, Người thả tôi nằm nghỉ. Tới nguồn nước, chỗ nghỉ ngơi, Người hướng dẫn tôi; tâm hồn tôi, người lo bồi dưỡng. – Ðáp.
Xướng: Người dẫn tôi qua những con đường đoan chính, sở dĩ vì uy danh Người. (Lạy Chúa), dù bước đi trong thung lũng tối, con không lo mắc nạn, vì Chúa ở cùng con. Cây roi và cái gậy của Ngài, đó là điều an ủi lòng con. – Ðáp.
Xướng: Chúa dọn ra cho con mâm cỗ, ngay trước mặt những kẻ đối phương; đầu con thì Chúa xức dầu thơm, chén rượu con đầy tràn chan chứa. – Ðáp.
Xướng: Lòng nhân từ và ân sủng Chúa theo tôi, hết mọi ngày trong đời sống; và trong nhà Chúa, tôi sẽ định cư, cho tới thời gian rất ư lâu dài. – Ðáp.
Alleluia: Tv 118, 135
Alleluia, alleluia! – Xin Chúa tỏ cho tôi tớ Chúa thấy long nhan hiền hậu, và dạy bảo con những thánh chỉ của Chúa. – Alleluia.
Phúc Âm: Mt 20, 1-16a
“Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Nước Trời giống như chủ nhà kia sáng sớm ra thuê người làm vườn nho mình. Khi đã thoả thuận với những người làm thuê về tiền công nhật là một đồng, ông sai họ đến vườn của ông.
“Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác đứng không ngoài chợ, ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”. Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu và thứ chín, ông cũng trở ra và làm như vậy.
“Ðến khoảng giờ thứ mười một ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: “Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?” Họ thưa rằng: “Vì không có ai thuê chúng tôi”. Ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta”.
“Ðến chiều chủ vườn nho bảo người quản lý rằng: “Hãy gọi những kẻ làm thuê mà trả tiền công cho họ, từ người đến sau hết tới người đến trước hết”. Vậy những người làm từ giờ thứ mười một đến, lãnh mỗi người một đồng. Tới phiên những người đến làm trước, họ tưởng sẽ lãnh được nhiều hơn; nhưng họ cũng chỉ lãnh mỗi người một đồng. Ðang khi lãnh tiền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: “Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao?” Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: “Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao? Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng?”
“Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.
Suy tư
Ngày nay, nền kinh tế thị trường khiến người ta thường tư duy và hành động theo tiêu chí lợi nhuận, hơn thiệt. Thực ra, lối suy nghĩ này nằm sâu trong tâm thức con người của mọi thời đại. Làm gì người ta cũng tính toàn lợi ích cho bản thân, vật chất hoặc tinh thần. Ngay trong gia đình và cộng đoàn đời tu, nơi mà người ta chia sẻ cùng một vận mệnh với nhau, người ta cũng thường xuyên suy nghĩ và hành động vì lợi ích cá nhân của mình. Bước vào hôn nhân thì đã có sẵn đường rút lui. Bước vào đời tu với thái độ thủ thế. So đo, phen bì, đùn đẩy, tìm chỗ nhàn hạ; ganh tị, công kích người hơn mình...! Với lối suy tư ấy, người ta thường tìm cách chiếm hữu, mà quên rằng mình đang sống trong thời ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, thời của ân ban.
Đoạn sách tiên tri Êdêkien hôm nay nói về các mục tử mà lại cư xử như người chăn thuê, luôn trục lợi trên đoàn chiên. Chỉ một đoạn ngắn nhưng có đến 9 lần dùng từ “chiên của Ta”. Đức Chúa coi đó là chiên của Ngài, và như thế, ai đang làm hại đoàn chiên là đụng đến chính Đức Chúa! Ngài yêu thương và chăm sóc cho đoàn chiên của Ngài nên người được trao cho nhiệm vụ chăn chiên ấy là đang phụng sự chính Ngài. Đó là ân ban, là vinh dự, chứ không phải là nơi để trục lợi.
Dĩ nhiên, Thiên Chúa không để cho ai phụng sự Ngài phải thiệt đòi điều gì. Tin Mừng về những người thợ được gọi vào các giờ khác nhau cho thấy toàn bộ họ đều là những người nhận ân huệ từ ông chủ. Mọi người khi được trả công đều hân hoan, chỉ có người vào làm giờ thứ nhất là phàn nàn. Thực ra, không ai trong loài người ở trong tình trạng được trả công xứng đáng cả. Tất cả đều nhận được vô vàn ân huệ từ Thiên Chúa. Do đó, cần ở trong tâm thế của người đón nhận ân ban để không lo chiếm hữu cho riêng mình. Ai không ý thức điều này thì sẽ có thái độ phen bì, đòi mình phải được thế này thế kia, đòi vinh dự, đòi quyền lợi.
Hãy nhìn lại xem tôi có thái độ phen bì, phê phán, khích bác, loại trừ nhau không? Nếu có thì đó chính là tư thế muốn chiếm hữu chứ không ở trong tâm thế ân ban. Hạnh phúc hoặc bực mình, bất an là tâm hồn của hai hạng người ấy.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn
